برای خیلی از تولیدکننده‌ها، «فروش آنلاین» با «ساختن سایت» یکی شده است. اما سایت فقط یکی از راه‌هاست و برای خیلی از کسب‌وکارهای تولیدی، اولین قدم درست هم نیست. فروش اینترنتی بدون سایت یعنی محصولتان را از راه‌هایی به مشتری آنلاین برسانید که زیرساختش را کس دیگری ساخته است: بازارگاه‌های اینترنتی، شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها، یا فروشگاه‌های آنلاینی که محصول شما را عرضه می‌کنند.
این راهنما این سه مسیر را از نگاه تولیدکننده مقایسه می‌کند: هر کدام چه کاری را از دوش شما برمی‌دارد، چه کاری را همچنان به شما می‌سپارد و برای چه نوع کسب‌وکاری مناسب‌تر است. عمداً عددی درباره کارمزد یا شرایط پلتفرم‌ها نیاورده‌ایم، چون این شرایط تغییر می‌کند و باید آن را از صفحه رسمی هر پلتفرم بخوانید.
چرا بسیاری از تولیدکننده‌ها سایت نمی‌سازند؟
ساختن سایت فروشگاهی خودش کار سختی نیست؛ اداره کردنش است که کار تمام‌وقت می‌شود. یک فروشگاه اینترنتی شخصی برای فروش واقعی معمولاً به این‌ها نیاز دارد:
- طراحی، میزبانی، امنیت و به‌روزرسانی مداوم سایت.
- درگاه پرداخت و الزامات مربوط به آن.
- عکس، توضیحات و صفحه محصول برای تک‌تک کالاها.
- جذب بازدیدکننده از راه سئو، تبلیغات یا شبکه‌های اجتماعی؛ سایت بدون بازدیدکننده فروش ندارد.
- پاسخ‌گویی به سؤال‌ها، پیگیری سفارش و رسیدگی به مرجوعی.
برای تولیدکننده‌ای که تیم فروش دیجیتال ندارد، هر کدام از این‌ها وقت و هزینه‌ای است که از تولید کم می‌شود. خبر خوب این است که فروش آنلاین بدون سایت هم ممکن است و سایت پیش‌شرط فروش اینترنتی نیست.
سه مسیر فروش اینترنتی بدون سایت
۱. بازارگاه‌های اینترنتی
بازارگاه (مارکت‌پلیس) سایتی است که فروشندگان مختلف محصولاتشان را در آن عرضه می‌کنند؛ مثل بازارگاه‌های عمومی و بزرگ کالا، یا بازارگاه‌هایی که بیشتر روی محصولات خانگی، دست‌ساز و تولیدکنندگان کوچک تمرکز دارند. بازارگاه ترافیک، اعتماد اولیه مشتری و ابزار پرداخت را فراهم می‌کند و شما به‌عنوان فروشنده در آن غرفه یا صفحه فروشنده دارید.
مزیت‌ها: مشتری از قبل در بازارگاه حضور دارد، لازم نیست زیرساخت پرداخت بسازید و راه‌اندازی از ساخت سایت سریع‌تر است.
محدودیت‌ها: محصول شما کنار محصولات مشابه و رقیب نمایش داده می‌شود و مقایسه قیمت آسان است. باید قواعد بازارگاه را درباره قیمت، ارسال، محتوا و رسیدگی به شکایت رعایت کنید. ساخت صفحه محصول، به‌روز نگه داشتن موجودی، پاسخ‌گویی و ارسال هم معمولاً با خود فروشنده است. هر بازارگاه برای فروش کارمزد یا هزینه‌هایی دارد که از پلتفرمی به پلتفرم دیگر و در طول زمان تغییر می‌کند. پیش از ثبت‌نام، شرایط فعلی را از صفحه رسمی فروشندگان همان بازارگاه بخوانید.
۲. شبکه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها
در این مسیر، صفحه‌ای در یک شبکه اجتماعی یا کانالی در پیام‌رسان می‌سازید، محصول را معرفی می‌کنید و سفارش را با پیام یا تماس می‌گیرید.
مزیت‌ها: شروعش آسان و کم‌هزینه است، رابطه مستقیم با مشتری دارید، می‌توانید داستان تولید و پشت صحنه کارتان را نشان بدهید و برند خودتان را بسازید.
محدودیت‌ها: همه کار با شماست: تولید محتوای منظم، پاسخ‌گویی سریع به پیام‌ها، دریافت پول، ارسال و پیگیری. جلب اعتماد مشتری تازه، بدون درگاه پرداخت و سابقه فروش قابل‌مشاهده، سخت‌تر است. دسترسی و قواعد پلتفرم‌ها هم ممکن است تغییر کند و در آن صورت مخاطبی که جمع کرده‌اید در خطر است. این مسیر بیشتر از همه وقت روزانه شما را می‌گیرد.
۳. همکاری با فروشگاه‌های آنلاین
در این مسیر شما فروشنده نیستید، تأمین‌کننده‌اید. فروشگاه آنلاین محصول شما را عرضه می‌کند، سفارش می‌گیرد و با مشتری در ارتباط است. کالا یا یک‌جا به فروشگاه فروخته می‌شود، یا به شکل ارسال مستقیم پیش شما می‌ماند و هر سفارش را خودتان برای مشتری می‌فرستید. سازوکار ارسال مستقیم را در راهنمای تامین کننده دراپ شیپینگ داخلی توضیح داده‌ایم.
مزیت‌ها: معرفی محصول، جذب مشتری و پشتیبانی با فروشگاه است و شما روی تولید و ارسال تمرکز می‌کنید. به تیم فروش دیجیتال نیازی ندارید.
محدودیت‌ها: کنترل کمتری روی قیمت نهایی، نحوه معرفی و تجربه مشتری دارید. مشتری بسته را با نام فروشگاه می‌شناسد، نه با نام شما. بخشی از درآمد هم به‌عنوان کارمزد یا حاشیه به فروشگاه می‌رسد و شرایطش در هر همکاری جداگانه توافق می‌شود. انتخاب شریک درست مهم است؛ سؤال‌هایی را که پیش از توافق باید بپرسید در مقاله همکاری با تولید کننده آورده‌ایم.
مقایسه سه مسیر در یک جدول
جدول زیر مقایسه‌ای کیفی است و به شرایط هر پلتفرم یا هر توافق بستگی دارد:
| معیار | بازارگاه | شبکه اجتماعی و پیام‌رسان | همکاری با فروشگاه آنلاین |
|---|---|---|---|
| صفحه و محتوای محصول | معمولاً با شما | با شما | معمولاً با فروشگاه، با کمک محتوای شما |
| جذب مشتری | بازارگاه ترافیک دارد؛ رقابت داخلی با شما | کاملاً با شما | با فروشگاه |
| پاسخ به مشتری | معمولاً با شما | با شما | با فروشگاه |
| ارسال | معمولاً با شما یا طبق قواعد بازارگاه | با شما | با شما در ارسال مستقیم؛ با فروشگاه در فروش عمده |
| دریافت پول | از طریق بازارگاه | مستقیم و با مسئولیت خودتان | طبق روش تسویه توافق‌شده |
| کنترل روی قیمت و برند | متوسط | زیاد | کمتر |
| وقت روزانه موردنیاز | متوسط تا زیاد | زیاد | کم تا متوسط |
| هزینه‌ها | طبق شرایط فعلی هر بازارگاه | وقت و تبلیغات | کارمزد یا حاشیه طبق توافق |
کدام مسیر برای شما مناسب‌تر است؟
به‌جای اینکه دنبال «بهترین» مسیر باشید، به این سؤال‌ها صادقانه جواب بدهید:
- کسی را دارید که هر روز به پیام‌ها جواب بدهد؟ اگر نه، فروش در شبکه‌های اجتماعی سخت می‌شود و بازارگاه هم بخشی از همین کار را از شما می‌خواهد.
- می‌خواهید برند خودتان را مستقیم به مشتری بشناسانید؟ اگر این اولویت اول است، شبکه‌های اجتماعی و بعدها سایت شخصی کنترل بیشتری می‌دهند.
- می‌توانید سفارش تکی را منظم ارسال کنید؟ اگر نه، فروش عمده به فروشگاه آنلاین ساده‌ترین شروع است.
- چقدر می‌توانید روی قیمت رقابت کنید؟ در بازارگاه، مقایسه قیمت با محصولات مشابه سریع و مستقیم انجام می‌شود.
- تیم یا بودجه فروش دیجیتال دارید؟ اگر نه، همکاری با فروشگاه آنلاین کمترین کار دیجیتال را از شما می‌خواهد.
برای کمک به تصمیم درباره ارسال مستقیم، مقاله مزایا و معایب دراپ شیپینگ برای تأمین‌کننده را هم ببینید.
ترکیب کانال‌ها: بله، ولی با یک موجودی
این سه مسیر انحصاری نیستند. خیلی از تولیدکننده‌ها هم صفحه اجتماعی دارند، هم با یک یا چند فروشگاه آنلاین همکاری می‌کنند و هم در بازارگاه عرضه می‌شوند. ولی هر کانال تازه، یک جای تازه برای خطای موجودی است. اگر یک کالا هم‌زمان در سه جا فروخته شود و فقط یکی موجود باشد، دو مشتری ناراضی دارید.
پس پیش از اضافه کردن کانال، یک منبع واحد برای موجودی بسازید، حتی یک فایل ساده با کد کالا و تعداد، و همه کانال‌ها را از آن به‌روز کنید. چند عدد از هر کالا را هم به‌عنوان حاشیه اطمینان اعلام نکنید. راهنمای آماده کردن اطلاعات محصول، لیست قیمت و روش اعلام موجودی را در مقاله چگونه تامین کننده شویم آورده‌ایم.
یک مسیر شروع پیشنهادی
- اطلاعات پایه را یک بار درست بسازید: برگه اطلاعات محصول، عکس خوب، لیست قیمت با تاریخ و فایل موجودی. این‌ها در هر سه مسیر لازم‌اند.
- با یک کانال شروع کنید: کانالی که با وقت و توان فعلی‌تان جور است، نه کانالی که بیشترین سر و صدا را دارد.
- روال را جا بیندازید: چند هفته ببینید سفارش، ارسال و پاسخ‌گویی چطور پیش می‌رود و کجا گیر می‌کند.
- بعد کانال دوم را اضافه کنید: با همان اطلاعات پایه و همان منبع موجودی.
فروش از طریق فروشگاه‌های دپتا
دپتا (داده پردازان تجارت آذری) یک اکوسیستم تجارت دیجیتال است که فروشگاه‌های آنلاین با هویت مستقل را روی زیرساخت مشترک اداره می‌کند؛ از جمله لی‌مونت در پوشاک و مد، خانیتو به‌عنوان برند خرده‌فروشی آنلاین و هوشا پلی در محصولات دیجیتال، خدمات هوش مصنوعی و گیمینگ. معرفی کامل را در صفحه درباره دپتا ببینید.
اگر مسیر سوم، یعنی همکاری با فروشگاه آنلاین، برایتان مناسب‌تر است، دپتا با تأمین‌کنندگان به شکل ارسال مستقیم همکاری می‌کند: محصول شما در فروشگاه‌های مجموعه عرضه می‌شود، کالا مال شما و زیر کنترل شما می‌ماند و پس از ثبت سفارش، اطلاعات ارسال در اختیارتان قرار می‌گیرد. سیستم پیشرفته لازم نیست؛ اگر موجودی و قیمت را دستی اعلام می‌کنید، در فرم بررسی تناسب همکاری همین را بنویسید. دپتا فروش را تضمین نمی‌کند و کارمزد، تسویه و مرجوعی برای هر همکاری پس از بررسی و با توافق دوطرفه مشخص می‌شود.
پرسش‌های متداول درباره فروش اینترنتی بدون سایت
آیا فروش اینترنتی بدون سایت واقعاً ممکن است؟
بله. بازارگاه‌ها، شبکه‌های اجتماعی و همکاری با فروشگاه‌های آنلاین هر سه راه‌هایی برای فروش آنلاین‌اند که به سایت شخصی نیاز ندارند. هر کدام کار متفاوتی از شما می‌خواهد.
کارمزد بازارگاه‌ها چقدر است؟
این عدد بین بازارگاه‌ها و دسته‌های محصول متفاوت است و در طول زمان تغییر می‌کند. پیش از تصمیم، شرایط فعلی را از صفحه رسمی فروشندگان همان بازارگاه بخوانید و در محاسبه قیمت لحاظ کنید.
فروش در شبکه‌های اجتماعی برای تولیدکننده مناسب است؟
اگر کسی را دارید که به‌طور منظم محتوا بسازد و سریع به پیام‌ها جواب بدهد، بله؛ به‌خصوص برای ساختن برند. اگر نه، این مسیر به‌سرعت وقت تولید را می‌گیرد.
چگونه محصول خود را بفروشیم وقتی تیم فروش نداریم؟
کم‌کارترین مسیر از نظر کار دیجیتال، همکاری با فروشگاه‌های آنلاین است که معرفی محصول و ارتباط با مشتری را انجام می‌دهند. در این حالت شما تأمین‌کننده می‌شوید و روی تولید، موجودی و ارسال تمرکز می‌کنید.
بعداً می‌توانم سایت خودم را هم راه بیندازم؟
بله. اطلاعات محصول، عکس‌ها و تجربه‌ای که در کانال‌های دیگر به دست می‌آورید، در راه‌اندازی سایت هم به کارتان می‌آید. فقط مراقب توافق‌های انحصاری احتمالی و هماهنگی قیمت بین کانال‌ها باشید.
جمع‌بندی
فروش اینترنتی بدون سایت برای تولیدکننده‌ها نه‌تنها ممکن، بلکه اغلب شروع منطقی‌تری است. بازارگاه ترافیک آماده می‌دهد ولی رقابت و کار فروشندگی را هم با خود می‌آورد. شبکه اجتماعی بیشترین کنترل و بیشترین کار روزانه را دارد. همکاری با فروشگاه آنلاین کمترین کار دیجیتال را می‌خواهد، ولی کنترل کمتری روی قیمت و برند می‌دهد. مسیری را انتخاب کنید که با وقت و توان واقعی‌تان جور است و پیش از اضافه کردن کانال تازه، موجودی را یکپارچه کنید.
اگر می‌خواهید بدانید عرضه محصولتان در فروشگاه‌های دپتا مناسب است یا نه، درخواست بررسی تناسب را ثبت کنید. برای پیشنهادهای دیگر همکاری، صفحه همکاری با دپتا را ببینید.